[ 384 ] فصل بيستم : عشاء ( شبكورى ) ؛ كه تيرگى ديد در شب است . [ 385 ] فصل بيست و يكم : جهر ( روزكورى ) ؛ كه در روز نمىبيند و در شب و روزهاى ابرى مىبيند . [ 386 ] فصل بيست و دوم : اتساع و انتشار ؛ كه گشاد شدن عصبهء مجوفه يا ثقبهء عنبيه است . [ 387 ] فصل بيست و سوم : ضيق ؛ كه تنگ شدن ثقبهء عنبيه است . [ 388 ] فايده : رطوبت و يبوست بيضيه ، سبب يبس است بالاتفاق ؛ اما در اينكه يبوست و رطوبت عنبيه سبب ضيق باشد ، اختلافى است . [ 389 ] فصل بيست و چهارم : تخيلات ؛ يعنى اشكال رنگارنگ غير واقعى ديده شود كه اگر متمكن شود ، مقدمهء بيمارى « نزول الماء » است . [ 390 ] تبصره : نوعى از خيالات كه يك چيز واحد را چند چيز ببيند . [ 391 ] فايده : اقسام ديگر تخيلات ؛ چون بزرگ نمودن خرد و بالعكس و يا دور را خوب ديدن يا نزديك را خوب ديدن . [ 392 ] فصل بيست و پنجم : نزول الماء ؛ كه رطوبتى غريب است كه از سر فرود آيد و در ثقبهء عنبيه افتد و مانع ديد شود . [ 393 ] فرق بين خيالاتى كه منذر به نزول الماء است و آنها كه منذر نيستند . [ 394 ] تفصيل از طريق « قدح » كه نوعى عمل جرّاحى است در امراض چشم ؛ خصوصا در نزول الماء . [ 395 ] بيان سدّهء عصب بينائى ( عصبهء مجوفه ) . [ 396 ] فصل بيست و ششم : زرقت ( گربه چشمى ) . [ 397 ] فصل بيست و هفتم : ضعف بصر كه از دوازده سبب ايجاد مىشود . [ 398 ] اول تا چهارم : سوءمزاج‌هاى ساده و مادى . [ 399 ] پنجم : تصاعد بخارات غليظ معده . [ 400 ] ششم : ضعف حرارت غريزى . [ 401 ] فايده : اين قسم از ضعف چشم ، مخصوص پيران و غير قابل علاج است و البته همين يك قسم چنين است نه تمام امراض چشم در پيران . [ 402 ] هفتم : تكدر بيضيّه ؛ كه از شب‌خوارى و بد خوراكى ، يا كثرت جماع يا غلبهء سودا ايجاد مىشود . [ 403 ] هشتم : تكدّر جليديه ؛ كه از رطوبات عفنهء سوداويهء دماغ است . [ 404 ] نهم : هر چيز را از نزديك خرد ببيند . [ 405 ] دهم : هر چيز خرد را از مسافتى متوسط ، بزرگ بيند . [ 406 ] يازدهم : مكان دورى كه قبلا مىديده را الان نبيند . [ 407 ] دوازدهم : از مكان بعيد ، بهتر از مكان قريب ببيند .